Dolegliwości bólowe dolnego odcinka kręgosłupa

1. Dolegliwości bólowe dolnego odcinka kręgosłupa - kogo dotyczą?
2. Przyczyny i rodzaje bólu kręgosłupa.
3. Jak radzić sobie z bólem dolnego odcinka kręgosłupa?
4. Kiedy należy zgłosić się do specjalisty?

Dolegliwości bólowe dolnego odcinka kręgosłupa można określić zjawiskiem cywilizacyjnym, które rozwinęło się na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat. Gwałtowny postęp ciągnie za sobą liczne zmiany w funkcjonowaniu społeczeństwa, takie jak zwiększona intensywność życia i związany z tym stres. Rozwój cywilizacji doprowadził do zmniejszenia aktywności fizycznej, oraz przyjmowania przez dłuższy czas wymuszonych pozycji ciała, często odbiegających od przyjętych zasad ergonomii. Świadczą o tym liczne zespoły bólowe układu mięśniowo-szkieletowego.

KOGO DOTYCZY?

Ból dolnej części kręgosłupa dotyka 85% ludzi w pewnym okresie życia. U większości osób (90%), ból ustępuje w przeciągu trzech miesięcy, niestety u blisko 50% populacji dochodzi do nawrotu objawów. Szacuje się, że ból dolnego odcinka kręgosłupa jest najczęstszą przyczyną orzekania niepełnosprawości u osób poniżej 45 roku życia. W Polsce około 70% dorosłych doświadczyło bólów kręgosłupa, z czego aż 44% stanowią dolegliwości bólowe w dolnym odcinku kręgosłupa.
Ból dolnego odcinka kręgosłupa dotyczy nie tylko osób o siedzącym trybie życia, coraz częściej dotyka on osoby młode oraz sportowców.

PRZYCZYNY BÓLU KRĘGOSŁUPA

Na dolegliwości i objawy występowania zespołów bólowych wpływają przede wszystkim następujące czynniki:

• zła postawa ciała (długotrwałe przyjmowanie nieprawidłowych pozycji siedzącej lub stojącej),
• zwiększone napięcie mięśni w wyniku stresu lub pracy fizycznej,
• urazy i mikrourazy krążków międzykręgowych,
• urazy kręgosłupa, stany zapalne stawów i tkanek miękkich otaczających kręgosłup,
• przeciążenia powodowane otyłością,
• zwyrodnienia stawów kręgosłupa,
• bóle rzutowane z narządów wewnętrznych,
• choroby takie jak: osteoporoza, reumatoidalne zapalenie stawów.

RODZAJE BÓLU KRĘGOSŁUPA

Ból kręgosłupa można podzielić na kilka rodzajów. Biorąc pod uwagę kryteria czasowe, można wyróżnić:

• fazę ostrą, która trwa do 6 tygodni;
• fazę podostrą trwającą 6-12 tygodni, oraz
• fazę przewlekłą, która trwa dłużej niż 3 miesiące lub utrzymuje się mimo wygojenia tkanek.

Spośród ostrych zespołów bólowych, 5% przechodzi w stan przewlekły, dlatego tak ważna jest szybka reakcja na pierwsze epizody bólowe i zgłoszenie się do specjalisty w celu szczegółowej diagnostyki.

JAK RADZIĆ SOBIE Z BÓLEM KRĘGOSŁUPA

Ból dolnego odcinka kręgosłupa jest jedynie objawem dysfunkcji, która może lokalizować się w różnych tkankach, strukturach tkankowych i narządach, również odległych od kręgosłupa. Rolą fizjoterapeuty jest zróżnicowanie dolegliwości pochodzenia korzeniowego, wynikające z mechanicznego ucisku struktur nerwowych, od dolegliwości pochodzących z samego układu mięśniowo-szkieletowego czy pochodzące z narządów wewnętrznych.
Do ustalenia rozpoznania ważna jest diagnostyka. Najskuteczniejszą i najszybszą metodą leczenia dolegliwości bólowych okolicy lędźwiowo-krzyżowej jest wielokierunkowe leczenie manualne oraz odpowiednio dobrane ćwiczenia – terapia manualna ukierunkowana na leczenie dysfunkcji stawowych, mięśniowo-powięziowych i trzewnych .
W dalszej kolejności wskazane są ćwiczenia wzmacniające mięśni stabilizujących okolicę lędźwiowo-krzyżową, czyli tak zwanego gorsetu mięśniowego (Core stability). Dużą rolę odgrywa też wykształcenie prawidłowej postawy ciała i szkoła tak zwanych "zdrowych pleców", aby zapobiegać przyjmowaniu nieprawidłowych pozycji w aktywnościach życia codziennego.

KIEDY NALEŻY UDAĆ SIĘ DO SPECJALISTY?

Sygnałem do rozpoczęcia diagnostyki w przypadku zespołów bólowych kręgosłupa są już najmniejsze występujące dolegliwości. Wykryta prawidłowo przyczyna ich powstania oraz odpowiednio szybko wdrożone leczenie pozwala zapobiegać poważniejszym objawom.